World Autism Awareness Day
Zoals elk jaar rond de eerste week van april breekt in Nederland de Autismeweek weer aan. Dit jaar is dat van zaterdag 28 maart tot en met zaterdag 4 april 2026. De week wordt georganiseerd rondom 2 april, de datum die sinds 2007 door de Verenigde Naties is uitgeroepen tot de internationale World Autism Awareness Day.
De Nederlandse Autismeweek richt zich vooral op het vergroten van bewustwording, acceptatie en praktische ondersteuning voor mensen met autisme in Nederland. Het thema van dit jaar is rust, met de vraag: Wat is rust voor jou? Het internationale initiatief World Autism Awareness Day heeft een bredere focus en brengt wereldwijd aandacht voor autisme. Er wordt ook wel eens gesproken over World Autism Acceptance Month, maar dat is in Europa minder groot.
Oneindigheidssymbool als alternatief
Vanuit vooral Amerikaanse initiatieven wordt vaak opgeroepen om gebouwen blauw te verlichten of herkenbare symbolen zoals het (blauwe) puzzelstukje te tonen. Ook in Nederland gebeurde dit wel, en overheden hebben hier soms gehoor aan gegeven, bijvoorbeeld door het gemeentehuis blauw te verlichten. Of dit nog steeds gebeurt, weet ik niet.
Deze symbolen worden door veel autistische mensen niet als universele boodschap van acceptatie en begrip gezien, omdat ze niet in samenwerking met autistische mensen zijn ontstaan. Ze passen daarom niet bij het idee van niets over ons zonder ons (of in het Engels: Nothing About Us, Without Us), het motto van de disability rights movement.
Om toch een symbool te claimen voor aandacht voor autisme wordt nu juist vaak het oneindigheidssymbool in regenboog (voor neurodivergentie) of goudkleur (specifiek voor autisme) gepromoot. Dit symbool wordt gezien als inclusiever en sluit beter aan bij de wensen van de neurodivergente en autistische gemeenschap. Het staat voor de diversiteit en oneindige variatie binnen het autistisch spectrum. Het symboliseert inclusie en acceptatie, waarbij elk individu met autisme uniek is en recht heeft op erkenning en respect.
Autisme in de media
In deze periode rondom 2 april komt autisme veelvuldig in de media. Diverse autistische schrijvers brengen eind maart of begin april hun boeken uit. Tijdschriften en kranten publiceren regelmatig een of meerdere verhalen over autisme, en ook aan talkshowtafels of op televisie is er vaak kort of soms uitgebreider aandacht voor autisme.
Dit kan bijdragen aan een bredere bewustwording en acceptatie van autisme in de samenleving. Toch blijft het essentieel (want: niets over ons zonder ons) om de eigen autistische stem te horen, ook van mensen die niet kunnen praten of zich op een andere manier uiten.
Soms komen er ook mensen aan het woord die zelf niet autistisch zijn. Zij spreken vanuit hun eigen perspectief en kunnen daarom niet altijd goed namens mensen met autisme spreken (let op: nuance!). Het hoeft niet verkeerd te zijn als neurotypische experts vanuit hun kennis en ervaring een bijdrage leveren aan het gesprek over autisme. Sterker nog, hun expertise kan waardevol zijn, mits zij in gesprek zijn geweest met autistische mensen en hun perspectieven respecteren.
Op autismemedia houd ik tijdens de autismeweek de media goed in de gaten. Ik probeer (waar mogelijk) bij de verschillende media-uitingen aan te geven of er autistische betrokkenheid bij de totstandkoming was. Zo wil ik bijdragen aan een eerlijker en inclusiever beeld van autisme in de media.